Hoe werkt een bodemsaneringstraject?
Een bodemonderzoeks- en saneringstraject is een complex traject dat grofweg bestaat uit drie stappen:
1. Oriënterend bodemonderzoek: hierin wordt door een bodemsaneringsdeskundige onderzocht of er verontreiniging is bij een bepaald perceel.
2. Beschrijvend bodemonderzoek: in deze fase wordt de omvang van de verontreiniging in kaart gebracht. Wanneer blijkt dat er een verontreiniging is, zullen diepteboringen gebeuren en/of peilbuizen geplaatst worden om een driedimensionaal beeld te krijgen van de verontreiniging die onder de grond zit. Vervolgens wordt een risico-evaluatie uitgevoerd om te bepalen of de verontreiniging al dan niet een risico vormt.
3. Saneringsfase: van zodra het risico en de reikwijdte van de verontreiniging duidelijk is, wordt mogelijk de sanering opgestart. Hiervoor wordt een bodemsaneringsproject opgezet waarin de best passende sanering wordt beschreven voor de specifieke verontreiniging. Dit wordt goedgekeurd door OVAM.
Welke zijn de specifieke stappen en technieken die de bodemsaneerder zal gebruiken om de sanering uit te voeren, en hoe zullen ze ervoor zorgen dat de verontreiniging geïsoleerd blijft van de omgeving?
Het eerste bodemsaneringsproject, waarin de wijze van sanering wordt bepaald, is in opdracht van BAC reeds ingediend bij de OVAM. Dit eerste bodemsaneringsproject heeft betrekking op de bronzones van de verontreiniging. Hierin staat het volgende opgenomen: "Men voorziet een ontgraving van de bovenste meter van de twee bronzones tot aan de toetsingswaarde bodemsaneringsnorm voor industriegebied. Plaatselijk kan er nog een diepere ontgraving in functie van bijkomende vuilvrachtverwijdering gebeuren."
Hiervoor zal mogelijk een beperkte bemaling van het grondwater noodzakelijk zijn. De zones worden daarna verhard om bijkomende verspreiding van de dieper gelegen bodemlagen tegen te gaan.
Voor de aanpak van het grondwater wordt voorzien in een dynamische grondwaterrecirculatie waarbij het grondwater onttrokken, gezuiverd en opnieuw geïnfiltreerd wordt. Er wordt een monitoring uitgevoerd van het grondwater.
De sanering heeft tot doel om enkel de risico’s verbonden aan de verontreiniging te verwijderen. De volledige verontreiniging zal niet verwijderd kunnen worden. Na de sanering zal nog een restverontreiniging aanwezig blijven (zonder risico). De OVAM beoordeelt, na advies van betrokken overheidsinstanties, dit bodemsaneringsproject.
Nadien zullen nog een bodemsaneringsproject voor de bodemverontreiniging in de grond in de omgeving (planning Q1 2026) en een bodemsaneringsproject voor de grondwaterverontreiniging in de omgeving volgen.
Welk gebied zal gesaneerd worden?
In het eerste gefaseerd bodemsaneringsproject is de sanering van bronzone voorzien. Deze zone is gelegen op de terreinen van BAC. In een volgend gefaseerd bodemsaneringsproject zal de wijze van saneren van de verontreiniging in het vaste deel van de aarde in de omgeving (deel van de woonzone aan de overzijde van de Haachtsesteenweg) opgenomen worden. In een derde gefaseerd bodemsaneringsproject zal nagegaan worden op welke wijze de sanering van het grondwater in de omgeving kan gebeuren.
Betekent dit dat de omwonenden al jaren in een gevaarlijke situatie wonen en leven?
Van zodra de wetenschappelijke kennis aantoonde dat brandblusoefenzones PFAS-risicolocaties zijn, werden er in een straal van 500 meter no regret-maatregelen afgekondigd. Deze worden nu vervangen door de gebruiksadviezen op de bodemattesten. Door deze maatregelen/adviezen toe te passen, wordt de blootstelling aan deze PFAS-verontreiniging beperkt. Helaas zijn er nog veel andere manieren waarop we aan PFAS blootgesteld kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan een beschadigde antiaanbaklaag in een pan, make-up,...
Moeten eigenaars van de gronden die gesaneerd worden de kosten dragen voor de sanering van de verontreiniging?
Brussels Airport Company is in dit dossier saneringsplichtig en draagt de kosten van het bodemonderzoek en de sanering.
Indien je grondwerken uitvoert (bv. aanleg zwembad), moet je wel zelf de kosten betalen om de (eventueel) verontreinigde grond af te voeren. Bij de opmaak van het bodemsaneringsproject voor de zone waar sanering van vaste deel aarde nodig is, wordt rekening gehouden met deze nieuw aangebrachte verharding, zodat deze niet opnieuw opgebroken moet worden.
Welke is de gemiddelde doorlooptijd van een bodemsaneringsdossier?
In het eerste gefaseerd bodemsaneringsproject voor de bron van de verontreiniging is opgenomen dat de ontgraving van 1 bronzone zal plaatsvinden gedurende zo'n 4 maanden. De ontgraving van een 2de bronzone (op een later tijdstip) neemt eveneens 4 maanden in beslag.
De dynamische grondwaterrecirculatie zal gedurende meerdere (5) jaren lopen. Nadien is er nog een monitoring van de stabiele eindtoestand voorzien gedurende een aantal jaren (10). De evaluatie van dit bodemsaneringsproject is nog lopende.
Langs welke instanties moet een bodemsaneringsdossier allemaal passeren?
Het eerste gefaseerde bodemsaneringsproject voor de kern van de verontreiniging zal voor advies voorgelegd worden aan de gemeente Steenokkerzeel, de Vlaamse Milieumaatschappij, Agentschap Natuur en Bos, de watering, de gewestelijke omgevingsambtenaar Ruimtelijke Ordening, de gewestelijke omgevingsambtenaar Milieu.
